Jüpiter’in 17.000 ışık yılı uzaklıktaki “ikizi” keşfedildi. Bu keşfi daha da ilgi çekici kılansa, nasıl keşfedildiği…

0
5

NASA’nın Kepler uzay teleskobu tarafından toplanan eski bilgilerde besbelli formda Jüpiter gibisi özelliklere sahip bir ötegezegen keşfedildi. Dikkat cazibeli bir halde, Kepler, uzay tabanlı bir gözlemevi için bir birinci olan yerçekimi mikro-mercekleme kullanarak müşahede yaptı.

Yeni araştırma, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society üzerinde yayınlanacak ve Jüpiter ile yaklaşık olarak birebir kütleye sahip ve Jüpiter’in Güneşimizden uzaklığına misal bir pozisyonda yörüngede dönen bir güneş sistemi dışı gezegen olan K2-2016-BLG-0005Lb‘yi anlatıyor. Kepler tarafından 2016 yılında toplanan bilgiler, bu tespiti sağlayan en değerli bilgiler oldu. Çalışmanın bir ön baskısı arXiv’de mevcut.

Manchester Üniversitesi’nden doktora öğrencisi David Specht liderliğindeki bilim insanları bu makalede, “Bu keşif, mikro mercekleme müşahedeleri için tasarlanmamış ve birçok istikametten bu tıp bilim için son derece yetersiz olan bir uzay teleskopu kullanılarak yapıldı” diye yazıyor ve devam ediyor: “Yine de, büyük ölçüde uzaydan gözlemlemeyle kolaylaştırılan kesintisiz yüksek müşahede kadansı sayesinde, yüksek hassasiyette direkt bir gezegen kütlesi ölçümü sağladı.

Bilim insanları, K2-2016-BLG-0005Lb’yi “Jüpiter’in ikizi” olarak tanımlıyor. Kepler, dokuz yıllık mesleği boyunca 2.700’den fazla onaylanmış ötegezegen tespit etmeyi başardı. Fakat bu, Kepler’in yahut bu bahisteki rastgele bir uzay tabanlı teleskopun, bir mikro mercekleme olayı aracılığıyla bir güneş dışı gezegeni tespit etmeyi birinci defa başardığını gösteriyor.

Albert Einstein tarafından ortaya atılan yerçekimi mikro-mercekleme, gökbilimcilerin, yıldızlar üzere ön plan objeleri tarafından gizlenen gök cisimlerinin abartılı görünümlerini görmelerini sağlayan bir çeşit kozmik büyüteç olarak tanımlanabilir. Ağır objeler, çok uzak aralarda ışığın bükülmesine neden olur. Astronomlar, bu olgu ile ışık ön plandaki objenin etrafında bükülürken art plandaki bir yıldızdan gelen ışığı bizim görüş noktamızdan görmelerini sağlar.

Araştırmanın ortak müellifi ve Bilim ve Teknoloji Tesisleri Kurulu’nun baş araştırmacısı Eamonn Kerins, gökbilimcilerin birkaç ayda bir, bazen yıllarca milyonlarca yıldızın parlaklığını araştırmaları gerektiğinden, bu çeşit sinyalleri tespit etmenin çok güç olduğunu söylüyor. Sonrasında, sinyalleri bulma umuduyla büyük ölçüde datayı ayrıştırmak zorunda kalıyorlar. Ötegezegenleri tespit etmek için geçiş prosedürüne dayanan (yıldızların periyodik kararmasının önlerinden geçen gezegenlerin göstergesi olduğu) Kepler, aslında bu çalışmalar için inşa edilmedi.

Kepler’in temel sorunu, kamerasının bize iç galaksinin bir çeşit Minecraft manzarasını veren büyük piksellere sahip olması. Tüm yıldızlar sahiden bloklu görünüyor ve her pikselde çok sayıda yıldız bulunuyor. En kıymetli nokta, Kepler’in piksellerinin çok kalabalık yıldız alanlarında nasıl reaksiyon verdiğini çok gerçek bir biçimde modellemek. Alandaki yıldızların birçok değişmez, bu yüzden değişen mercekli yıldızdan mümkün olan en net sinyali oluşturmak için Kepler’in kamera davranışını bu yıldızlarla inceleyebiliyoruz.

Yeni tespit edilen ötegezegen, Dünya’dan 17.000 ışıkyılı uzaklıkta yer alıyor, Jüpiter ile çabucak hemen tıpkı kütleye ve mesken sahibi yıldızına olan uzaklık açısından misal bir yörüngeye sahip. Kerins, bu gezegenin “şimdiye kadar rastgele bir metotla bulunan Jüpiter’in en yakın kuzenlerinden biri” olduğunu söylüyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz